1972 Autisme wereldwijd als stoornis erkend
Doorgaande zoektocht naar een bevredigende classificatie en definitie.
eerste   vorige   homepage   volgende   laatste
Tijdens het 5de ‘Seminar on Psychiatric Diagnosis, Classification and Statistics’ van de World Health Organization (1972) werd autisme als aparte stoornis erkend. Dit was 29 jaar na de verschijning van het artikel, Early infantile autism, van de Oostenrijks-Amerikaanse kinderpsychiater Leo Kanner die als eerste autisme als syndroom beschreef. Specialisten uit zestig landen kwamen bijeen om vast te stellen welke gedragskenmerken bepalend waren voor infantiel autisme. Ze baseerden zich op de Nine Points van Creak, die in 1961 in een Britse werkgroep onder leiding van psychiater Mildred Creak waren opgesteld voor ’kinderlijke schizofrenie’.

Ze hielden het aantal gedragskenmerken aan, maar nuanceerden de beschrijvingen en voegden een beginleeftijd toe.

• Het syndroom moet aanwezig zijn vanaf de geboorte of altijd beginnen in de eerste dertig levensmaanden;
• De reacties op auditieve en visuele prikkels zijn abnormaal en gewoonlijk zijn er ernstige problemen bij het verwerken bij gesproken taal;
• De spraak is vertraagd en als deze tot ontwikkeling komt, wordt ze gekarakteriseerd door echolalie, omkeringen van persoonlijke voornaamwoorden, onrijpe grammaticale structuur en onvermogen om abstracte termen te gebruiken;
• In het algemeen is het sociale gebruik zowel van spraak als van gebarentaal gebrekkig;
• De moeilijkheden in sociale relaties zijn het grootst vóór de leeftijd van vijf jaar en omvatten een gebrekkige ontwikkeling van het oogcontact, van sociale bindingen en van samenspel;
• Ritualistisch gedrag is gebruikelijk en kan abnormale gewoontes omvatten zoals verzet tegen veranderingen, gehechtheid aan vreemde voorwerpen en van stereotiepe spelpatronen;
• Het vermogen om abstract en symbolisch te denken en het vermogen voor fantasiespel is verminderd;
• De intelligentie varieert van ernstig subnormaal tot normaal of daarboven;
• De prestaties zijn meestal beter bij taken die het mechanisch geheugen betreffen of bij visueel-ruimtelijke vaardigheden dan bij symbolische of linguïstische opdrachten.

De omschrijving riep heel veel discussies op en leidde in 1976 tot het Internationale Autisme Symposium in St Gallen. Aldaar kwam men tot een omschrijving van vier kerncriteria:
1) stoornis in sociale relaties;
2) stoornis in taal;
3) ritualistisch gedrag/stereotypieën;
4) de stoornis openbaart zich voor de eerste 30 levensmaanden.

Niet alleen het classificatiesysteem van de WHO nam early infantile autism als aparte classificatie op, ook de DSM III (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) uit 1980 vermeldde autisme. De DSM III zag ‘ernstige en blijvende stoornis in sociale relaties’ als hoofdkenmerk en werd de leeftijd waarop de stoornis zicht openbaart van het volledige syndroom na 30 maanden en vóór de leeftijd van 12 jaar. Zeven jaar later, in een herziene versie van de de DSM III werden de criteria bijgesteld. De omschrijving ‘ernstig en blijvend’ (A) werdt vervangen door ‘kwalitatieve beperkingen in sociale interacties’. Verder werden nog twee criteria toegevoegd die betrekking hadden op verbalen en non-verbale beperkingen en op een beperkt repertoire aan activiteiten en interesses.

De DSM IV (1994) telde vijf verschillende classificaties: autistische stoornis, Rett syndroom; desintegratie stoornis van de kinderleeftijd, stoornis van Asperger, pervasieve ontwikkelingsstoornis Niet anderszins Omschreven (PDD-NOS).

In de DSM V uit 2013 staat alleen de classificatie ‘Autismespectrumstoornis’, terwijl de overkoepelende term PDD is verwijderd. Onderzoek heeft aangetoond dat de ‘Stoornis van Rett’ en de ‘Desintegratie Stoornis van de Kinderleeftijd’ niet tot het autismespectrum behoren. Het betreft andersoortige stoornissen. Er is besloten om één naam te geven aan de stoornis omdat het onderscheid tussen AD, AS en PDD-NOS niet op betrouwbare en valide wijze is te maken.

De geschiedenis van de zoektocht naar een goede classificatie maakt duidelijk dat classificatie aan verandering onderhevig is en rechtvaardigt de vraag wat de toekomst ons zal brengen.

Publicatiedatum: 30-05-2017
Datum laatste wijziging :17-05-2020
Verwante vensters
Verder studeren
  • A.A. Spek (2015), Diagnostisch onderzoek naar ASS bij volwassenen. Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme, 2, p.63-68.
  • A. van der Sijde (2013), Autisme in de DSM 5. Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme, 2, p.40-49.
  • PDF document Wikipedia (2017), A Short Biography of Dr. Mildred Creak (1898-1993) 
Links
Bewegende beelden

eerste   vorige   homepage   volgende   laatste