2001 Ruim baan voor talent
Een verandering van perspectief
eerste   vorige   homepage   volgende   laatste
De Engelse psychologe Beate Hermelin publiceerde in 2001 haar fascinerende boek Bright Splinters of the Mind: A personal story of research with autistic savants. De term Savant komt van het Savant Syndroom, in 1988 geïntroduceerd door psychiater Darold Treffert. Het is een aandoening waarbij personen met een ontwikkelingsachterstand over uitzonderlijke capaciteiten beschikken. Hermelin beschreef deze bijzondere capaciteiten als eilandjes van begaafdheden. Sinds Hermelins publicatie is er sprake van een toenemende aandacht voor talenten bij mensen met autisme. Naamgever van het Savant Syndroom, Darold Treffert, koppelde het savant syndrome in 2005 aan autisme en publiceerde in 2011 Islands of Genius: The Bountiful Mind of the Autistic, Acquired, and Sudden Savant. Een jaar eerder, in 2010, was er ook al een boek over Autisme en Talent verschenen.

Een bekend voorbeeld van een getalenteerde man met autisme is de Engelsman Stephen Wiltshire (1974) die over een bijzonder tekentalent beschikt. Hij kan na een helikoptertocht over Rome de stad de dag erop minutieus natekenen. Ook de Amerikaanse Kim Peek (1951-2009) genoot grote bekendheid vanwege zijn geheugen. Hij kon in drie minuten twee pagina’s naast elkaar lezen, daarbij elk detail opslaand. Daarnaast was hij een rekenwonder. Peek inspireerde Barry Morrow tot het schrijven van zijn script voor de film Rain Man (1988). Dustin Hoffman, die de rol van Raymond Babbit vertolkte, heeft Kim Peek verschillende malen persoonlijk bezocht om zich Kims motoriek en belevingswereld zo goed mogelijk eigen te maken. Ook Daniel Tammet (1979), die de meest ingewikkeldste sommen zonder rekenmachine kan oplossen en in één week een nieuwe taal kan leren en Derek Paravicini (1979), die een muziekstuk slechts een keer hoeft te horen om het vervolgens perfect op de piano na te kunnen spelen, zijn autistische savants. Nederland heeft ook haar mensen met het savant syndroom, zoals bijvoorbeeld Jelle Bakker (1983), die van kinds af aan gefascineerd is door knikkerbanen en de meest ingenieuze constructies bouwt.

Het Savant syndroom kan dus heel goed samen gaan met autisme, we spreken dan van een autistisch savant syndroom, maar niet alle mensen met autisme hebben dat syndroom. Te snel wordt iemand met een uitzonderlijk talent als ‘autist’ bestempeld. Dit heeft tot bijzondere publicaties geleid van onder andere van Fitzgerald getiteld Autism and Creativity, is there a Link between Autism in Men and Exceptional Ability? Hij ziet een duidelijke genetische verwantschap en stelt dat autisme en creativiteit twee kanten van dezelfde medaille zijn. Hij gaat hierin nog verder door een jaar later een beschrijving te geven van 21 personen die wereldvermaard zijn op zeer uiteenlopende vakgebieden. Hij bedeelde ze allen de diagnose Asperger toe. Hiermee raakte hij een gevoelige ethische kwestie. Mogen we een postume diagnose stellen?

De ontwikkelingen op dit terrein hebben de visie op autisme veranderd. Het goede is dat er niet alleen naar de afwijkingen gekeken wordt, maar zeker ook naar de talenten. Het gebeurt echter ook dat men zich te veel laat leiden door fascinatie en neigt naar overschatting van het talent.

Publicatiedatum: 30-09-2018
Verwante vensters
Verder studeren
  • M. Fitzgerald (2004), Autism and Creativity, is there a Link between Autism in Men and Exceptional Ability? East Sussez, Brunner-Routledge.
  • M. Fitzgerald (2005), The Genesis of Artistic Creativity Aspergers’s Syndrome and the Arts. London, JessicaKingsley Publishers.
  • F. Happé & U. Frith (eds) (2010), Autism and Talent Oxford, University Press.
Links
Bewegende beelden

eerste   vorige   homepage   volgende   laatste